{"id":78,"date":"2018-03-09T10:03:39","date_gmt":"2018-03-09T08:03:39","guid":{"rendered":"http:\/\/www.hakkikutlu.com\/hk\/?page_id=78"},"modified":"2019-05-23T12:35:03","modified_gmt":"2019-05-23T10:35:03","slug":"down-sendromu","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.hakkikutlu.com\/hk\/genetik-ve-saglik\/down-sendromu\/","title":{"rendered":"Down Sendromu"},"content":{"rendered":"

Down Sendromu Nedir?
\nGenler bireyin kal\u0131tsal ve di\u011ferlerinden farkl\u0131 olmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan \u00f6zelliklerini ta\u015f\u0131rlar. Belirli genler bir araya gelerek bir grup olu\u015ftururlar. Bu gruplara kromozom ad\u0131 verilir. \u0130nsanda 23 \u00e7ift olmak \u00fczere toplam 46 kromozom vard\u0131r. Normal bir erke\u011fin karyotipi 46 XY, kad\u0131n\u0131n ki ise 46 XX\u2019dir. Down sendromunda h\u00fccrelerde 46 de\u011fil 47 kromozom vard\u0131r ve fazla olan kromzom 21. kromzomdur. Ba\u015fka bir de\u011fi\u015fle 21. kromozomdan 2 de\u011fil 3 tane vard\u0131r.
\nH\u00fccre b\u00f6l\u00fcnmesi s\u0131ras\u0131nda pek\u00e7ok hata ortaya \u00e7\u0131kabilir. Baz\u0131 durumlarda bir \u00e7ift kromozom ayr\u0131lmaz ve kromozom \u00e7ifti beraberce b\u00f6l\u00fcnen h\u00fccrelerden birine ge\u00e7er. Bu durum oldu\u011funda b\u00f6l\u00fcnme sonras\u0131 ortaya \u00e7\u0131kan h\u00fccrelerden birinde 22 kromozom varken di\u011ferinde 24 kromozom bulunur. E\u011fer bu eksik ya da fazla say\u0131da kromozom ta\u015f\u0131yan h\u00fccre d\u00f6llenme olay\u0131na kat\u0131l\u0131r ve normal say\u0131da kromozom i\u00e7eren bir sperm ya da yumurta ile d\u00f6llenirse sonu\u00e7ta ortaya \u00e7\u0131kan embriyoda normalden farkl\u0131 say\u0131da kromozom olacakt\u0131r. Ayr\u0131lmama en s\u0131k 21. kromozomda olur. 2 tane 21. kromozom i\u00e7eren 24 kromozomlu bir \u00fcreme h\u00fccresi normalde olmas\u0131 gerekti\u011fi gibi 1 tane 21. kromozom ta\u015f\u0131yan bir \u00fcreme h\u00fccresi ile birle\u015fti\u011finde embriyoda 3 tane 21. kromozom bulunacakt\u0131r. Bu durum trizomi 21 yani Down Sendromu\u2019dur. Down Sendromu olgular\u0131n\u0131n %95\u2019inde altta yatan neden i\u015fte bu ayr\u0131lmamad\u0131r.<\/p>\n

<\/p>\n

Fazla Kromozom Olursa Ne Olur?
\nKromozomlar\u0131n genleri ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Genler v\u00fccudumuzun i\u015flev g\u00f6rmesi i\u00e7in gerekli maddelerin yap\u0131m\u0131n\u0131 kontrol ederler. Bu i\u015fleve genin kendisini ifade etmesi (expression) ad\u0131 verilir. Trizomi 21 varl\u0131\u011f\u0131nda \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc kez tekrarlanan genler, genin kendisini normalden fazla ifade etmesine yani overexpression\u2019a ve sonu\u00e7ta baz\u0131 maddelerin gerekti\u011finden fazla \u00fcretilmesine neden olur. Pek \u00e7ok gen i\u00e7in \u201ckendini fazla ifede etme\u201d sorun yaratmaz. V\u00fccudun d\u00fczenleyici mekanizmalar\u0131 bu fazla ifadenin \u00fcstesinden gelebilir ancak 21. kromozom ve ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 genler i\u00e7in durum farkl\u0131d\u0131r.
\n21 numaral\u0131 kromozomun yakla\u015f\u0131k 200-250 geni ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 san\u0131lmaktad\u0131r ve ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 gen say\u0131s\u0131na g\u00f6re bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda insandaki en k\u00fc\u00e7\u00fck kromozomdur. Y\u0131llard\u0131r devam eden \u00e7al\u0131\u015fmalar Down sendromunun ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 i\u00e7in 21 numaral\u0131 kromozomun tamam\u0131n\u0131n de\u011fil sadece bir k\u0131sm\u0131n\u0131n 3 adet bulunmas\u0131n\u0131n yeterli oldu\u011funu ortaya koymu\u015ftur.<\/p>\n

<\/p>\n

Bilinen Farkl\u0131l\u0131klar Nelerdir?
\nDown sendromuna her 800 ile 1000 do\u011fumda 1 oran\u0131nda rastlan\u0131r. Down sendromu v\u00fccutta yap\u0131sal ve fonksiyonel de\u011fi\u015fiklikler ile karakterize edilir. V\u00fccuttaki k\u00fc\u00e7\u00fck ve b\u00fcy\u00fck farkl\u0131l\u0131klar\u0131n kombinasyonu yap\u0131sal olarak sergilenir.
\nDown sendromunda \u00e7ocukluk \u00e7a\u011f\u0131 l\u00f6semilerine (kan kanseri) daha s\u0131k rastlan\u0131r. Kesin bir kan\u0131t olmamakla birlikte bu bireylerde gen\u00e7 ya\u015fta Alzheimer hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n (erken bunama) g\u00f6r\u00fclme oranlar\u0131nda da art\u0131\u015f oldu\u011fu san\u0131lmaktad\u0131r.
\nDown sendromu s\u0131k s\u0131k zihinsel kavramadaki bozukluklar ve fiziksel geli\u015fimin tipik y\u00fcz g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc gibi farkl\u0131 olmas\u0131yla ili\u015fkilendirilir. \u00c7o\u011funlukla orta seviyeli \u00f6\u011frenme g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc gibi sorunlar ta\u015f\u0131r.
\n\u00c7ocuklu\u011fun erken d\u00f6nemlerinde sa\u011flanacak olan aile ve t\u0131p deste\u011fi ile e\u011fitici \u00f6zel okullar sayesinde Down sendromlu \u00e7ocuklar geli\u015ftirilebilirler. Bununla beraber, Down sendromunda baz\u0131 genetik s\u0131n\u0131rlamalar\u0131n getirdi\u011fi fiziksel durumlar tam olarak d\u00fczeltilemez, e\u011fitim ve ilgiyle sadece ya\u015fam kalitesi y\u00fckseltilebilir.<\/p>\n

<\/p>\n

Down Sendromu Tedavi Edilebilir mi?
\nHerhangi bir canl\u0131n\u0131n genetik yap\u0131s\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmek g\u00fcn\u00fcm\u00fczde m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bu nedenle Down sendromunun tedavisi yoktur. Ancak bu bireyler yak\u0131n ilgi ve \u00f6zel e\u011fitim programlar\u0131 ile ya\u015famlar\u0131n\u0131 rahatl\u0131kla idame ettirebilirler pek \u00e7ok aktivitede bulunabilirler.<\/p>\n

<\/p>\n

Down Sendromu Sadece Ya\u015f\u0131 \u0130leri Annelerin Bebeklerinde mi G\u00f6r\u00fcl\u00fcr?
\nDown sendromlu bebeklerin sadece ya\u015f\u0131 ileri anne adaylar\u0131nda g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc inanc\u0131 s\u0131k yap\u0131lan bir yanl\u0131\u015ft\u0131r. Bu bilgi do\u011fru olmakla birlikte eksiktir. Down sendromu g\u00f6r\u00fclme riski artan anne ya\u015f\u0131 ile birlikte y\u00fckselir. D\u00fcnyadaki t\u00fcm gebeliklerin sadece %5-8\u2019i otuzbe\u015f ya\u015f \u00fcst\u00fcndeki kad\u0131nlarda olmas\u0131na ra\u011fmen Down sendromlu bebeklerin %20\u2019i bu gruptan d\u00fcnyaya gelir. Bu durumun do\u011fal sonucu olarak Trizomi 21 yani Down sendromu olan bebeklerin %80\u2019i 35 ya\u015f\u0131ndan gen\u00e7 annlerin hamileliklerinden do\u011fmaktad\u0131rlar. Kad\u0131n ya\u015f\u0131 35\u2019e ula\u015ft\u0131\u011f\u0131nda amniyosentez sonras\u0131 d\u00fc\u015f\u00fck g\u00f6r\u00fclme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile bebe\u011fin down sendromlu olma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 birbirine \u00e7ok yakla\u015f\u0131r. Amniyosentez \u00f6nermek i\u00e7in belirlenen 35 ya\u015f\u0131 s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n nedeni budur.<\/p>\n

<\/p>\n

Down Sendromlu Bireylerin \u00c7ocuklar\u0131 Olur mu?
\nTeorik olarak down sendromlu kad\u0131nlar\u0131n yar\u0131s\u0131 fertil yani \u00fcreme potansiyeline sahiptir. Erkekler i\u00e7in ise durum daha farkl\u0131d\u0131r. Bug\u00fcne kadar down sendromlu erkeklerden olan sadece 1 gebelik olgusu bilinmektedir. Bu olguda annesi de down sendromlu olan erke\u011fin e\u015fi hamile kalm\u0131\u015f ancak hamilelik d\u00fc\u015f\u00fck ile sonu\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r.
\n
\nDown Sendromunda Ya\u015fam Beklentisi Ne Kadard\u0131r?
\nDown sendromlu bireylerde beklenen ya\u015fam s\u00fcresi normalden 10 ile 20 y\u0131l daha azd\u0131r bununla birlikte 80 ya\u015f\u0131na kadar hayat\u0131n\u0131 devam ettirenler de vard\u0131r.<\/p>\n

Kaynak: Konya Down Sendromlular\u0131 Derne\u011fi<\/p>\n

<\/p>\n

Down Sendromlu \u00c7ocuklar Neleri \u00d6\u011frenebilirler ?
\nDown sendromlu \u00e7ocuklara uygun e\u011fitim ortamlar\u0131 sa\u011fland\u0131ktan sonra bir\u00e7ok beceriyi \u00f6\u011frenebilirler. Okuma-yazma becerisini kazanabilirler, say\u0131lar\u0131 tan\u0131yabilirler,say\u0131lar\u0131 kullanarak toplama ve \u00e7\u0131karma i\u015flemi yapabilirler,ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak \u00f6zbak\u0131m becerilerini yerine getirebilirler. Ancak down sendromlu \u00e7ocuklar aras\u0131nda da bireysel farkl\u0131l\u0131klar oldu\u011funu unutmayal\u0131m. Yani t\u00fcm down sendromlu \u00e7ocuklar okuma-yazma \u00f6\u011frenemeyebilirler. Okuma-yazma becerilerinin \u00f6\u011fretiminde k\u00fc\u00e7\u00fck kas becerilerindeki yetersizlikler, el-g\u00f6z koordinasyonundaki yetersizlikler,engelden etkilenme durumlar\u0131 etkili olmaktad\u0131r.Ayr\u0131ca okuma-yazma becerisini kazanan down sendromlu \u00e7ocuklarda ise okudu\u011funu anlama ve ifade etme becerilerinde yetersizlikler g\u00f6zlenmektedir. Down sendromlu \u00e7ocuklar\u0131n e\u011fitiminde ama\u00e7 anne-baba olmadan \u00e7ocu\u011fun t\u00fcm ba\u011f\u0131ms\u0131z ya\u015fam becerilerini kazanmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Kaynak: Erdi Kanba\u015f – \u00d6zel E\u011fitim Uzman\u0131<\/p>\n

<\/p>\n

E\u011fitimde Ama\u00e7
\nDown sendromlu \u00e7ocuklar\u0131n zihinsel yetersizliklerini tamamen ortadan kald\u0131rmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Kapasitelerini ula\u015fabilecekleri en \u00fcst d\u00fczeye \u00e7\u0131karma, kendi gereksinimlerini kar\u015f\u0131layabilmeye haz\u0131r hale getirme, toplum i\u00e7erisinde uyumlu, mutlu ve ba\u011f\u0131ms\u0131z bireyler haline getirme ama\u00e7lar\u0131na y\u00f6nelik bilin\u00e7li bir yakla\u015f\u0131m ve e\u011fitimle bu \u00e7ocuklara destek verilmelidir.<\/p>\n

Down Sendromlu \u00c7ocuklar \u0130\u00e7in Erken E\u011fitiminin \u00d6nemi Nedir?
\nDown sendromlu bir \u00e7ocu\u011fun do\u011fumuyla beraber \u00e7ocukta kalp bozukluklar\u0131 ve \u00e7e\u015fitli sa\u011fl\u0131k problemleri g\u00f6r\u00fclebilir. Bu t\u00fcr sorunlar \u00e7ocu\u011fun geli\u015fimini olumsuz etkileyebilir . Ayr\u0131ca bu \u00e7ocuklar\u0131n ya\u015famlar\u0131nda geli\u015fim h\u0131zlar\u0131 yava\u015ft\u0131r. Anne-babalar gerek do\u011fumdan itibaren kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131 gerekse de geli\u015fim h\u0131zlar\u0131ndaki geriliklerinden dolay\u0131 da bir karamsarl\u0131k i\u00e7ine d\u00fc\u015febilirler. Ancak down sendromlu \u00e7ocuklar i\u00e7in \u00f6zel e\u011fitim \u00e7ok \u00f6nemlidir. \u00d6zel e\u011fitim hizmetlerinin \u00e7ocu\u011fa erken ya\u015flarda verilmesi daha da \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu \u00e7ocuklarda b\u00fcy\u00fck kas becerilerinde, k\u00fc\u00e7\u00fck kas becerilerinde, konu\u015fma ve anlama becerilerinde, \u00f6zbak\u0131m becerilerinde,bili\u015fsel becerilerde ya\u015f\u0131tlar\u0131na oranla \u00f6nemli gerilikler bulunmaktad\u0131r. Bu \u00e7ocuklar\u0131n t\u00fcm bu becerilerde g\u00f6stermi\u015f oldu\u011fu gerilikler ve yetersizlikler ancak \u00f6zel e\u011fitim ve k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015flarda verilebilecek erken e\u011fitim hizmetleri ile olacakt\u0131r. Bu \u00e7ocuklarda e\u011fitimlerinde ama\u00e7 bir birey olarak ba\u011f\u0131ms\u0131z ya\u015fayabilmelerini sa\u011flamak olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Kaynak: Erdi Kanba\u015f – \u00d6zel E\u011fitim Uzman\u0131<\/p>\n

<\/p>\n

Disiplin
\n\u00c7ocuktan \u00e7ocu\u011fa farkl\u0131 \u00f6zellikler g\u00f6stermesine kar\u015f\u0131n, Down Sendromlu \u00e7ocuklar \u00e7o\u011funlukla ne\u015feli ve mutlu olurlar. Ancak olduk\u00e7a al\u0131ngan olup \u00e7abuk a\u011flad\u0131klar\u0131 i\u00e7in normal \u00e7ocuklara uygulanan disiplin \u00e7o\u011fu anne-baba taraf\u0131ndan bu \u00e7ocuklara uygulanamamaktad\u0131r. Bunda \u00e7ocuklar\u0131n yasaklar\u0131 anlayamayacaklar\u0131 endi\u015fesi de rol oynamaktad\u0131r. \u00c7ok tutarl\u0131 ve sab\u0131rl\u0131 bir tutumla bu \u00e7ocuklar da davran\u0131\u015f kontrol\u00fc sa\u011flanabilmektedir. Ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 davranmak di\u011fer karde\u015flerin k\u0131skan\u00e7l\u0131\u011f\u0131na da yol a\u00e7abilece\u011finden sak\u0131ncal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Kaynak: Erdi Kanba\u015f – \u00d6zel E\u011fitim Uzman\u0131<\/p>\n

<\/p>\n

Down Sendromlu \u00c7ouklarda \u0130leti\u015fim Becerileri \u0130le \u0130lgili Yap\u0131lacak Olan \u00c7al\u0131\u015fmalar Nas\u0131l Olmal\u0131d\u0131r?
\n\u0130leti\u015fim becerileri ile ilgili \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131l\u0131rken , \u00e7ocu\u011fu kar\u015f\u0131n\u0131za al\u0131p bir kelimeyi \u0131srarla s\u00f6yletmeye \u00e7al\u0131\u015fmak yerine, o kelimeyi \u00e7ocu\u011fun yan\u0131nda s\u0131k s\u0131k kullanmak daha yararl\u0131d\u0131r. \u00c7ocu\u011fa \u00f6\u011fretilmek istenen kelimeler g\u00fcnl\u00fck hayattaki \u00f6nemi ve s\u00f6ylenme kolayl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re \u00f6zenle se\u00e7ilmelidir. \u00c7ocuklar baz\u0131 objelere kendilerine s\u00f6ylemesi kolay gelen bir isim takarlar veya ismi yanl\u0131\u015f s\u00f6ylerler. Aile bireyleri bu \u201cuydurulmu\u015f\u201d kelimeyi de\u011fil, daima do\u011frusunu s\u00f6ylemelidirler ki sonu\u00e7ta \u00e7ocuk da do\u011frusunu \u00f6\u011frensin. \u00c7ocu\u011fun yanl\u0131zca aile bireyleri ile de\u011fil, yabanc\u0131larla da anla\u015fmas\u0131 gerekti\u011fi ak\u0131ldan \u00e7\u0131kar\u0131lmamal\u0131d\u0131r.
\n\u00c7ocuk bir\u015fey ifdae etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, daha ilk hecede ne demek istedi\u011fini anlay\u0131p onun yerine konu\u015fmak da yanl\u0131\u015f bir davran\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7ocu\u011fu daima sonuna kadar dinlemeli ve sab\u0131rl\u0131 olunmal\u0131d\u0131r. Dilin a\u011f\u0131za oranla b\u00fcy\u00fck olmas\u0131 konu\u015fmay\u0131 g\u00fc\u00e7le\u015ftirebilir. Bu nedenle dil ve dudak egzersizleri yapt\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r; \u00f6rne\u011fin, dili dudaklar\u0131n \u00fczerinde gezdirmek, balon \u015fi\u015firmek, \u00fcflemek ve \u0131sl\u0131k \u00e7almak gibi oyunlarla bu egzersizler yapt\u0131r\u0131labilir.<\/p>\n

Kaynak: Erdi Kanba\u015f – \u00d6zel E\u011fitim Uzman\u0131<\/p>\n

<\/p>\n

Down Sendromlu \u00c7ocuklarda Konu\u015fma Bozukluklar\u0131
\nHepimizin bildi\u011fi gibi, kimse konu\u015farak d\u00fcnyaya gelmiyor. Konu\u015fma; \u00f6\u011frenerek, taklit yoluyla sonradan kazan\u0131lan bir beceri. Bu nedenle \u00e7ocuklar\u0131m\u0131zla do\u011fu\u015ftan itibaren konu\u015fmaya ba\u015flayabiliriz. E\u011fer \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131n konu\u015fmas\u0131n\u0131 kendine b\u0131rak\u0131r, sadece \u00f6z bak\u0131mlar\u0131 ile ilgilenirsek konu\u015fmas\u0131 \u00e7ok gecikebilir. Onun i\u00e7in biz anne ve babalara \u00e7ocuk bebek de olsa onunla konu\u015fmalar\u0131n\u0131 tavsiye ediyoruz. \u00d6rne\u011fin g\u00f6z konta\u011f\u0131 sa\u011flayarak “taba\u011f\u0131n\u0131 getirdim” gibi konu\u015fmalar konu\u015fman\u0131n bir ad\u0131m\u0131d\u0131r.
\nDown Sendromlu \u00e7ocuklarda ba\u015fl\u0131ca problem konu\u015fman\u0131n gecikmesi ve tekrarlamal\u0131 konu\u015fma . Hemen hemen 2-2,5 bazen 1,5 ya\u015flarda konu\u015fma ba\u015flayabilir. Kimi \u00e7ocuk daha \u00e7abuk kavr\u0131yor, alg\u0131lamas\u0131 daha iyi, kimi ise yaln\u0131z anl\u0131yor ama kendini g\u00fczel ifade edemiyor. Tekrarlamal\u0131 konu\u015fma ise masa yerine da da, pencere yerine pe pe pe gibi yetersiz bir konu\u015fmad\u0131r. \u00c7ocuk ritmi kavram\u0131\u015f ama konu\u015fman\u0131n hen\u00fcz ba\u015flang\u0131c\u0131n\u0131 kavrayamam\u0131\u015ft\u0131r. Down Sendromlu \u00e7ocuklar birbirlerine ne kadar benzeseler de onlar\u0131n da alg\u0131lamas\u0131, ince motor becerileri, dil dudak hareketleri birbirinden farkl\u0131d\u0131r. Bu nedenle baz\u0131lar\u0131nda gecikme daha uzun baz\u0131lar\u0131nda daha k\u0131sa s\u00fcrebilir.
\n\u00c7ocuklar\u0131m\u0131zda baz\u0131 organik nedenlerden kaynaklanan konu\u015fma yetersizli\u011fi de olabilir. Organik neden dedi\u011fimiz yap\u0131sal nedenlerdir. Bu durumda zihinsel a\u00e7\u0131dan biraz daha ge\u00e7 kavramalarla birlikte alg\u0131lama da daha yava\u015f oluyor. Biz konu\u015fmalar\u0131m\u0131zda uzun c\u00fcmleler kurdu\u011fumuzda, \u00e7ocuk sadece bir veya iki s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc anl\u0131yor. Bu nedenle ba\u015flang\u0131\u00e7ta tek s\u00f6zc\u00fckle bir \u015fey ifade edebiliriz. \u00d6rne\u011fin ” Sen masada oturup yeme\u011fini yedin mi?” yerine “yedin mi?” demeliyiz.
\nK\u0131sa, k\u00fc\u00e7\u00fck dil veya \u00fcst damaktaki b\u00fcy\u00fck bir bo\u015fluk, kubbe damak …vb. organik nedenler de baz\u0131 seslerin \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131na engel olabiliyor. Bununla birlikte \u00e7ocu\u011fun di\u015f yap\u0131s\u0131 da \u00f6nemlidir. E\u011fer di\u015fleri yoksa S, \u015e, V, sesleri \u00e7\u0131kart\u0131lam\u0131yor. Di\u015flerde bir \u00e7aprazl\u0131l\u0131k varsa bu durum aparatlarla d\u00fczeltilebilir. Ayr\u0131ca geniz etleri de konu\u015fmay\u0131 etkileyebilmektedir. E\u011fer genizde et fazla ise ve b\u00fcy\u00fckse M, N, sesleri do\u011fru \u00e7\u0131kam\u0131yor.
\nBir di\u011fer organik neden de Down Sendromlu olmalar\u0131na ra\u011fmen kulaklarda i\u015fitme kayb\u0131n\u0131n olmas\u0131d\u0131r. Anne babalar bunu \u00e7ok ge\u00e7 fark edebilir. E\u011fer bu kay\u0131p zaman\u0131nda fark edilirse \u00e7ocu\u011fun durumuna g\u00f6re m\u00fcdahale edilebilir.
\nDi\u011fer konu\u015fma yetersizli\u011fi nedenlerinden biri de sadece beyinden kaynaklanan de\u011fil, artik\u00fclasyondand\u0131r.
\n\u00c7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131n baz\u0131lar\u0131n\u0131n dilleri daha b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Ve bu b\u00fcy\u00fck dil baz\u0131 seslerin \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131n\u0131 engellemektedir. Bu nedenle tavsiyemiz daha k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015flarda \u00e7ocu\u011fun dilini i\u00e7eriye \u00e7ekmesini sa\u011flamakt\u0131r. Dildeki esneklik baz\u0131 \u00e7ocuklar\u0131m\u0131zda yetersiz olabilir. Dil-dudak hareketleri ile dilin esnekli\u011fini artt\u0131rabiliriz. Ayr\u0131ca dil alt\u0131 ba\u011f\u0131na da bak\u0131lmal\u0131d\u0131r. E\u011fer \u00e7ocuk dilini \u00e7ok az bile k\u0131v\u0131rabiliyorsa masajla ve egzersizlerle dil hareketlili\u011fi yerine gelebilir.
\nKonu\u015fman\u0131n en \u00f6nemli unsurlar\u0131ndan biri de kontroll\u00fc nefestir. Bazen 4-5 ya\u015f\u0131nda ki \u00e7ocuk bile kontroll\u00fc \u00fcfleme yapam\u0131yor. Bunu yapamazsa o nefesi yaln\u0131z genizden verebilir. Ancak as\u0131l \u00fcfleme a\u011f\u0131zdan \u00fcflemedir ve bu nefesle bizler s\u00f6zc\u00fckler s\u00f6yleyebiliyoruz. Bunun i\u00e7in \u00e7ocuklar\u0131m\u0131za ve velilere nefes egzersizleri yap\u0131lmas\u0131n\u0131 tavsiye ediyoruz.
\nDi\u011fer konu\u015fma yetersizli\u011fi de baz\u0131 seslerin \u00e7\u0131kart\u0131lamamas\u0131. E\u011fer \u00e7ocuk baz\u0131 sesleri telaffuz edemiyorsa, tek tek \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rarak, belki biraz ge\u00e7 ama o sesleri \u00e7\u0131karabilir. Daha sonra hecelerde, a\u00e7\u0131k ve kapal\u0131 hecelerde, iki seslinin aras\u0131nda o sesi \u00e7\u0131karma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yap\u0131l\u0131r. \u00c7ocuk art\u0131k basit s\u00f6zc\u00fckler de , daha uzun s\u00f6zc\u00fcklerde veya basit c\u00fcmlelerde, daha geni\u015f c\u00fcmlelerde o sesi kullanabilir.
\nFonematik i\u015fitme yetersizli\u011fi, sesi di\u011fer seslerden ay\u0131rt edememe demektir. \u00d6rne\u011fin \u00e7ocuk i\u00e7in kas, kaz, gaz ayn\u0131 \u015feyi ifade etmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e7ocuk bu seslerin anlam de\u011fi\u015ftirdi\u011finin fark\u0131nda de\u011fildir veya bir ses olarak kabul etmektedir. Fonematik ayr\u0131m bu \u00e7ocuklarda \u00e7ok \u00f6nemlidir. Bunu muhakkak uygulayal\u0131m. E\u011fer biz bu sesleri anlaml\u0131 hale getirebilirsek, hele de Down Sendromlu \u00e7ocuklarda, \u00e7ocuk bu sesi konu\u015fmas\u0131nda uygulayabiliyor ve konu\u015fmas\u0131nda ilerleme oluyor.
\nSeslerin \u00e7\u0131kart\u0131lamamas\u0131n\u0131n da \u00e7e\u015fitleri vard\u0131r. Sigmatizm dedi\u011fimiz S, \u015e, Z seslerinin \u00e7\u0131kart\u0131lamamas\u0131. Bundan ba\u015fka \u00e7ocuk R ve L’yi s\u00f6ylemiyor, ancak ba\u015fka bir sesle de\u011fi\u015ftiriyor. Di\u011fer taraftan Kapasizm, K sesleri ile T’yi de\u011fi\u015ftirme. En \u00e7okta bizim \u00e7ocuklarda bu g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. \u00d6rne\u011fin Kabak yerine Tabak. Tetizm dedi\u011fimiz bir yetersizlik de vard\u0131r. Yani b\u00fct\u00fcn \u00fcns\u00fczleri Te Te ve De De olarak konu\u015fulmas\u0131. Bu a\u011f\u0131r bir dislali olay bizim i\u00e7in.
\nB\u00fct\u00fcn sesleri yerine getirmemiz gerekiyor. Bunun i\u00e7in \u00f6ncelikle 8 tane sesli ( A, E, \u0130,…) harften ba\u015fl\u0131yoruz. Ba\u015flarken ona en yak\u0131n olan\u0131, \u00e7ocu\u011fun en kolay s\u00f6yleyebilece\u011finden ba\u015fl\u0131yoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e7ocukta g\u00fcvenin olu\u015fmas\u0131 \u00f6nemlidir. \u00c7al\u0131\u015fmada konu\u015fman\u0131n resimlerle ve ayna ile desteklenmesi gerekir. Ayna kar\u015f\u0131s\u0131nda konu\u015fma ve taklit tek ba\u015f\u0131na yeterli de\u011fildir. \u00d6rne\u011fin V sesini Y ile de\u011fi\u015ftirenler, N ile veya L ile de de\u011fi\u015ftirenler var. E\u011fer biz Vapur resmi \u00e7izerken di\u015flerimizle de V derken ona “bak ben b\u00f6yle yap\u0131yorum , sen de \u0131s\u0131rd\u0131n m\u0131 bunu s\u00f6ylerken” diyerek \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 b\u00fct\u00fcnle\u015ftirmeliyiz. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta \u00f6yle ba\u015flan\u0131nca \u00e7ocuk onu g\u00f6r\u00fcyor ve g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc de uyguluyor. Ama “Aaaaaa \u015fimdi sen bebek gibi konu\u015ftun, hay\u0131r b\u00f6yle konu\u015fman gerekiyor” dedi\u011fimizde veya “Bak sen benden bile g\u00fczel konu\u015ftun” deyince onda bir g\u00fcven olu\u015fmakta ve ilerleme olmaktad\u0131r.
\nBazen \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z bir \u015feyi \u00e7abuk \u00e7abuk ve her s\u00f6zc\u00fckten tek heceler ile anlat\u0131yor (Acelecilik). Ve yine konu\u015fma yetersiz olmaktad\u0131r. Biz buna Batarizm diyoruz. Bu durumda konu\u015fma ritmini azaltma, yava\u015flatma metotlar\u0131 kullan\u0131lmaktad\u0131r. Acelecili\u011fi k\u0131s\u0131tlamak ve yaln\u0131z bu y\u00f6nde \u00e7al\u0131\u015fmak gerekiyor. Konu\u015fma ile ilgili bazen birden fazla yetersizlik olabilir, gecikme, seslerin \u00e7\u0131kart\u0131lamamas\u0131 ve konu\u015fma ritmi gibi. B\u00f6ylesi durumlarda mutlaka \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc \u00e7al\u0131\u015fma gerekmektedir.
\nBa\u015flang\u0131\u00e7ta dedi\u011fimiz gibi konu\u015fma, bir taklit olay\u0131. \u00c7ocuk evde d\u00fczg\u00fcn bir konu\u015fma duyarsa konu\u015fmas\u0131 da d\u00fczg\u00fcn geli\u015fmektedir. Ancak sesleri tam \u00e7\u0131kartamad\u0131\u011f\u0131 zaman kelimeler d\u00fczg\u00fcn \u00e7\u0131kmamakta veya Agramatik bir konu\u015fma geli\u015fmektedir. Agramatik konu\u015fma dedi\u011fimiz, kelimelerin eklerinin s\u00f6ylenememesidir. “Geliyorum” yerine “Geliyo veya Geldi” diyebiliyor. Daha ileri ki zamanlarda bunun da \u00fcstesinden gelinebilir ve konu\u015fma yerine gelebilir.
\nSon olarak erken te\u015fhis ve tedavi \u00e7ok \u00f6nemli. \u00c7ocu\u011fun durumunu tam olarak bilmek, yani \u00e7ocu\u011fun konu\u015fma yetersizli\u011finin ne seviyede oldu\u011funu bilmek. Konu\u015fam\u0131yor ama nedir bu konu\u015famama? Ses mi \u00e7\u0131kartam\u0131yor, anlama alg\u0131lama ne derecede? Organik midir, \u00e7ocuk anlam\u0131yor da onun i\u00e7in mi konu\u015fam\u0131yor? Bu sorular\u0131n yan\u0131tlar\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli. E\u011fer erken bir ya\u015fta ba\u015flan\u0131rsa \u00e7ok daha kolay ve h\u0131zl\u0131 ilerleme olabilmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e7ocu\u011fun kimi yanl\u0131\u015fl\u0131klar\u0131 erkenden \u00f6nlenebilmektedir. \u00c7ocuk ba\u015flang\u0131\u00e7ta yeniye ve do\u011fruya al\u0131\u015f\u0131rsa, veliler taraf\u0131ndan do\u011fru y\u00f6nlendirilir ve iyi bir e\u011fitim verilirse, o yetersizlikler daha ba\u015flang\u0131\u00e7ta ortadan kalkmaktad\u0131r.
\nAyr\u0131ca Down Sendromlu \u00e7ocuklar i\u00e7in \u015funu s\u00f6yleyebilirim. Onlar sevecen olduklar\u0131 i\u00e7in, onlara yakla\u015f\u0131m \u00e7ok daha kolay oluyor. Bizler; uzmanlar, e\u011fitimciler, anne ve babalar, onlar\u0131n kalbine giren yolu bulursak, ba\u015far\u0131 mutlak oluyor.<\/p>\n

Kaynak: G\u00fclbiye Atasoy – www.dostyasam.org<\/p>\n

<\/p>\n

Down Sendromlu Bir \u00c7ocu\u011fa Sahip Olmak…
\nElbette her anne ve baba aday\u0131 sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u00e7ocu\u011fa sahip olmak ister. Ancak baz\u0131 \u00e7ocuklar hamilelik boyunca ne kadar dikkatli olunursa olunsun, ne kadar test, tetkik yapt\u0131r\u0131l\u0131rsa yapt\u0131r\u0131ls\u0131n, kal\u0131c\u0131 rahats\u0131zl\u0131klarla d\u00fcnyaya gelir. Bunlardan biri de anne ve babalar i\u00e7in kabullenmesi \u00e7ok zor olan Down Sendromu’dur.
\nDown Sendromu kromozomal anomaliler aras\u0131nda en s\u0131k rastlanan durumlardan biridir. Bu anomali 21. kromozomun k\u0131smi ya da tam olarak kopyalanmas\u0131 sonucu normal \u015fartlar alt\u0131nda 46 olan kromozom say\u0131s\u0131n\u0131n bu nedenle 47 olmas\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kar. Bu ekstra genetik materyal sonucunda \u00e7ocu\u011fun geli\u015fimi \u00e7e\u015fitli de\u011fi\u015fimlere u\u011frar ve Down sendromu ile \u00f6zde\u015fle\u015fen \u00e7e\u015fitli karakteristik durumlar olu\u015fur. T\u00fcrkiye\u2019de net bir veri olmamas\u0131na ra\u011fmen ortalama her 800 do\u011fumda bir bu sendromun g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc ve yakla\u015f\u0131k 100.000 Down Sendromlu ki\u015finin var oldu\u011fu tahmin edilmektedir.<\/p>\n

Ge\u00e7 ya\u015fta anne olmak risk fakt\u00f6r\u00fc!
\nKromozomal bir hata olarak adland\u0131r\u0131labilecek bu durumun genetik kayna\u011f\u0131 genelde olduk\u00e7a d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr. Tek bilinen risk fakt\u00f6r\u00fc annenin ge\u00e7 ya\u015fta (\u00f6zellikle 35 ya\u015f ve \u00fczeri) do\u011fum yapmas\u0131d\u0131r ki g\u00fcn\u00fcm\u00fczde kad\u0131nlar\u0131n daha ge\u00e7 ya\u015fta bebek sahibi olduklar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde bu bilgi daha da fazla \u00f6nem ta\u015f\u0131r hale gelmektedir. Genetik bir farkl\u0131l\u0131k olan Down Sendromu her \u0131rk ve her sosyoekonomik seviyede g\u00f6r\u00fclebilmektedir.<\/p>\n

<\/p>\n

Down sendromlu \u00e7ocuklar daha yava\u015f b\u00fcy\u00fcr!
\nHamilelikle birlikte ba\u015flayan \u00e7e\u015fitli de\u011fi\u015fimler, do\u011fumdan sonra ve ki\u015finin ya\u015fam\u0131n\u0131n geri kalan\u0131nda da etkilerini g\u00f6stermeye devam eder. Bu sendroma sahip \u00e7ocuklar genel olarak ya\u015f\u0131tlar\u0131ndan daha yava\u015f b\u00fcy\u00fcrler. Bu \u00e7ocuklar\u0131n sahip olduklar\u0131 baz\u0131 farkl\u0131l\u0131klar ortak ve g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclebilir niteliktedir. \u00d6rne\u011fin badem \u015feklinde g\u00f6zler, k\u00fc\u00e7\u00fck burun, yuvarlak bir y\u00fcz ve bas\u0131k bir profil gibi karakteristik \u00f6zellikler bunlar aras\u0131nda say\u0131labilir. Down sendromlu \u00e7ocuklar \u00e7o\u011funlukla ya\u015f\u0131tlar\u0131ndan daha k\u0131sa boylu olurlar, farkl\u0131 \u015fiddetlerde kas gev\u015feklikleri mevcuttur ve metabolizmalar\u0131 daha yava\u015f \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Genelde bu \u00e7ocuklar do\u011fu\u015ftan gelen kalp problemleri, solunum ve i\u015fitme sorunlar\u0131, tiroit ya da l\u00f6semi gibi hastal\u0131klar a\u00e7\u0131s\u0131ndan risk ta\u015f\u0131rlar. T\u00fcm bunlar s\u0131k sa\u011fl\u0131k kontrolleri, kilo takibi ve fizyoterapi gibi ihtiya\u00e7lar\u0131 g\u00fcndeme getirebilir.<\/p>\n

<\/p>\n

Her Down sendromlu \u00e7ocuk kendi i\u00e7erisinde \u00f6zeldir!
\nOrtak karakteristik \u00f6zelliklere sahip olsalar da asl\u0131nda her Down Sendromlu birey kendi i\u00e7erisinde \u00f6zeldir. T\u0131pk\u0131 di\u011fer \u00e7ocuklar gibi Down Sendromu\u2019na sahip \u00e7ocuklar\u0131n da zeka seviyeleri, yetenek alanlar\u0131 ve ki\u015filikleri \u00e7e\u015fitlilikler g\u00f6sterir. Bili\u015fsel beceriler a\u00e7\u0131s\u0131ndan genel olarak hafif veya orta seviyede zihinsel geli\u015fim gecikmeleri ya\u015farlar. Bu gecikme ve gerilikler zaman i\u00e7inde daha da belirgin olmakta ancak erken \u00f6zel e\u011fitim destekleri, dil terapileri, oyun terapileri ile bu gecikmenin etkileri en aza indirgenebilmekte ve bu \u00e7ocuklar da toplumsal hayata ve e\u011fitim hayat\u0131na ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde dahil olabilmektedirler.<\/p>\n

<\/p>\n

Down sendromlu \u00e7ocu\u011fun ailesinde en yayg\u0131n duygu \u00e7aresizlik!
\nBu te\u015fhisi almak elbette hi\u00e7bir aile i\u00e7in kolay bir s\u00fcre\u00e7 de\u011fildir. Bu ne annenin ne de baban\u0131n bir hatas\u0131d\u0131r; bu kromozomal bir problemdir ve bu bebe\u011fin de t\u0131pk\u0131 di\u011fer t\u00fcm bebekler gibi ihtiya\u00e7lar\u0131 vard\u0131r. Ancak bu bilgilere ra\u011fmen yine de ailelerin bebeklerinin do\u011fumundan sonra korku, \u00f6fke, su\u00e7luluk, durumu ve bebe\u011fi reddetme, inkar ve kendine ac\u0131ma gibi bir\u00e7ok farkl\u0131 hisse sahip olmalar\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olmaktad\u0131r. Asl\u0131nda bunlar \u00e7ok do\u011fal reaksiyonlard\u0131r ve bu s\u00fcre\u00e7ten ge\u00e7en her aile benzer hislere sahip olabilmektedir.
\nBebe\u011fin do\u011fumunu takip eden bu duygusal s\u00fcre\u00e7 daha detayl\u0131 incelendi\u011finde, ailelerin ilk ba\u015fta bu s\u00fcreci inkar ile kar\u015f\u0131lad\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu do\u011frultuda; \u201cbu benim ba\u015f\u0131ma nas\u0131l gelir\u201d \u015feklinde bir kabullenmeme durumu ortaya \u00e7\u0131kar. Bunu \u201cacaba ne yapt\u0131k da bu durum bizim ailemizin ba\u015f\u0131na geldi, bunu hak edecek ne yapt\u0131m, hamilelik s\u00fcresince neyi yanl\u0131\u015f yapt\u0131m?\u201d gibi sorgulamalar ile bilinmeyenin korkusu takip eder. Elbette ki hayalk\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 bu s\u00fcrecin en belirgin duygular\u0131ndan biridir; zira hayal edilen bebek bu de\u011fildir ve belki aile bu do\u011fuma sevinememi\u015ftir bile. Daha a\u011f\u0131r durumlarda yenido\u011fan\u0131 istememe, hatta \u00f6lmesini dileme gibi durumlar dahi ya\u015fanabilir. Ancak, \u00f6zellikle s\u00fcrecin gidi\u015fat\u0131 belirlenene kadar, en genel ve yayg\u0131n duygu \u00e7aresizliktir. Elbette ki her aile bu a\u015famalar\u0131n hepsinden ge\u00e7ecek diye bir kural yok; ancak bu noktada \u00f6nemli olan ailelerin hislerinin fark\u0131na varabilmeleri ve yaln\u0131z olmad\u0131klar\u0131n\u0131 hat\u0131rlayabilmeleridir.<\/p>\n

<\/p>\n

Duygular\u0131 konu\u015fmak durumu kabullenmeyi kolayla\u015ft\u0131r\u0131r!
\nBir\u00e7ok ebeveyn ba\u015fkalar\u0131n\u0131n onlar\u0131n ne ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilemeyece\u011fini ya da anlayamayaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. Bu nedenle \u00f6ncelikle en yak\u0131n\u0131n\u0131zdan ba\u015flayabilir, e\u015finizle konu\u015fabilirsiniz. B\u00f6ylesine zor zamanlarda ileti\u015fim kurabilen \u00e7iftler genellikle ilerleyen d\u00f6nemlerdeki zorluklarla daha rahat ba\u015fa \u00e7\u0131kabilirler. M\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu kadar duygular\u0131n\u0131z\u0131 ya\u015famaktan ve g\u00f6stermekten \u00e7ekinmeyin. \u00d6zellikle bazen babalar g\u00fc\u00e7l\u00fc g\u00f6r\u00fcnmek ad\u0131na duygular\u0131n\u0131 saklama yoluna ba\u015fvurabiliyorlar, ancak bunun bir zay\u0131fl\u0131k g\u00f6stergesi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 unutmamak ayn\u0131 zamanda durumu saklamadan yak\u0131nlarla payla\u015fmak her zaman s\u00fcreci ve durumu kabullenmeyi kolayla\u015ft\u0131r\u0131r.<\/p>\n

Do\u011fumdan sonraki yaln\u0131zla\u015fma hissi gayet do\u011fal ve anla\u015f\u0131l\u0131rd\u0131r, bundan utanmamak, bu duyguyu ve di\u011fer e\u015flik eden bir\u00e7ok duyguyu kabul etmek ve yaln\u0131z olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 unutmamak \u00e7ok \u00f6nemlidir. Bu s\u00fcre\u00e7te anneanne, babaanne ve dedeler de benzer bir stres ya\u015f\u0131yor olacaklar ve bu nedenle kimi zaman yapt\u0131klar\u0131 yorumlar \u00fcz\u00fcc\u00fc olabilecek ya da negatif gelebilecektir. Ancak zaman i\u00e7inde anne baban\u0131n bu olay\u0131 ya\u015fay\u0131\u015f \u015fekli ve duru\u015fu, ba\u015fa \u00e7\u0131k\u0131\u015f \u015fekli geni\u015f ailenin ve \u00e7evrenin de yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 belirleyici olacakt\u0131r.<\/p>\n

<\/p>\n

Baban\u0131n \u00e7ocu\u011fun e\u011fitiminde aktif rol sahibi olmas\u0131 gerekir!
\nZaman zaman bu durum ne yaz\u0131k ki e\u015fler aras\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmalara ve hatta ili\u015fkide bozulmalara da yol a\u00e7abilmektedir. Ne de olsa bu durum aile i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir stres fakt\u00f6r\u00fcd\u00fcr ve bu durumda e\u015flerin birbirine olan destekleri s\u00fcreci nas\u0131l atlatt\u0131klar\u0131n\u0131 etkiler. \u00d6zellikle babalar\u0131n konuya biraz daha \u00e7ekimser kald\u0131\u011f\u0131 ve hem duygusal hem de e\u011fitimsel konularda annenin y\u00fck\u00fcn b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funu \u00fcstlendi\u011fi durumlarda e\u015flerin ili\u015fkisinin olumsuz y\u00f6nde etkilendi\u011fini s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu nedenle e\u015flerin sorumluluklar\u0131 payla\u015fmalar\u0131 ve ileti\u015fimlerini kaybetmemeleri \u00e7ok \u00f6nemlidir. Sevgi dolu ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 deste\u011fe dayanan bir evlilik ili\u015fkisi anne babalar\u0131n ihtiyac\u0131 olan g\u00fcc\u00fc sa\u011flayacak yeg\u00e2ne kaynak olacakt\u0131r. \u00d6zellikle annenin baba taraf\u0131ndan duygusal olarak desteklenmesi, baban\u0131n \u00e7ocu\u011fun bak\u0131m\u0131nda aktif rol sahibi olmas\u0131 ve \u00e7ocukla ilgili kararlara d\u00e2hil olmas\u0131 \u00f6nemli destekleyici fakt\u00f6rlerdir ve aile i\u00e7erisinde ya\u015fanan stresi b\u00fcy\u00fck oranda azaltmaya yard\u0131mc\u0131 olur.<\/p>\n

Duruma anne a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131lacak olursa da ara\u015ft\u0131rmalar annenin \u00e7al\u0131\u015fma hayat\u0131n\u0131n olmas\u0131n\u0131n annelerin hayattan daha fazla tatmin olmalar\u0131na ve daha az stres ya\u015famalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 oldu\u011funa i\u015faret etmektedir. Her ne kadar bu durum anneler i\u00e7in ekstra y\u00fck ve yorgunluk anlam\u0131na gelse de sonu\u00e7lar \u00e7al\u0131\u015fmayan annelere oranla daha olumlu y\u00f6ndedir; zira \u00e7al\u0131\u015fmak anneler i\u00e7in ayn\u0131 zamanda sosyal kontak ve arkada\u015flara sahip olmak, farkl\u0131 bir role b\u00fcr\u00fcnmek ve elbette ki y\u00fckl\u00fc bir aile geliri anlam\u0131na gelmektedir.<\/p>\n

Evde bir karde\u015fin varl\u0131\u011f\u0131 da bu durumu y\u00f6netebilmek a\u00e7\u0131s\u0131ndan aileler i\u00e7in zaman zaman zorluklara yol a\u00e7abilmektedir. E\u011fer ailede ba\u015fka bir \u00e7ocuk daha varsa durumu ona da m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu kadar basit bir \u015fekilde anlatmak gerekir; zira yeni bebe\u011fin geli\u015fi asl\u0131nda onun i\u00e7in de heyecanl\u0131 bir beleyi\u015fti.
\nDi\u011fer \u00e7ocuklar ihmal edilmemeli!
\nBunun yan\u0131 s\u0131ra belki ba\u015fka bir zor durum da asl\u0131nda di\u011fer \u00e7ocu\u011fun ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 aksatmamakt\u0131r. \u00c7ocuklar engeller konusunda daha esnek ve anlay\u0131\u015fl\u0131 olabiliyorlar, hatta bazen bu, onlar\u0131n daha \u00e7abuk olgunla\u015fmalar\u0131na ve hayat\u0131n zorluklar\u0131na daha erken adapte olabilmelerine sebep olabiliyor. Ancak bu durum zaman zaman da duygusal ve psikolojik a\u00e7\u0131dan \u00e7e\u015fitli sorunlar ya\u015famalar\u0131na neden olabiliyor; \u00f6rne\u011fin k\u0131skan\u00e7l\u0131k, kendini \u00f6nemsiz ve d\u0131\u015flanm\u0131\u015f hissetme, karde\u015finden utanma, anne babaya ya da karde\u015fe y\u00f6nelik \u00f6fke vb. Bazen de normal olacak karde\u015fler aras\u0131 bir rekabet durumu ne yaz\u0131k ki Down sendromu ile ba\u011flant\u0131l\u0131 gibi yorumlanabilmektedir. Fakat sonu\u00e7lar yine de anne babalar\u0131n Down sendromlu \u00e7ocuklar\u0131 ile ileti\u015fim ve ili\u015fkileri ne kadar pozitifse karde\u015flerin ili\u015fkilerinin de buna o kadar paralel oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. Karde\u015fler aras\u0131 bu durumun elbette ki anne babalar\u0131 \u00e7ok zorlayaca\u011f\u0131 bir ger\u00e7ektir. Bu noktada ebeveynlerin b\u00fct\u00fcn zaman ve ilgileri ile \u00f6nceliklerini her zaman Down sendromuna sahip \u00e7ocuklar\u0131na vakfetmeleri beklenemez. Bu durum hem sonunda anne babada t\u00fckenmi\u015fli\u011fe yol a\u00e7acak hem de di\u011fer aile fertlerini ihmal etmeye ve aile harmonisinin bozulmas\u0131na yol a\u00e7acakt\u0131r. Sa\u011fl\u0131kl\u0131 \u00e7ocuklar i\u00e7in her \u015feyden \u00f6nce aile hayat\u0131n\u0131 korumak ve bir dengeye oturtmak gerekir.<\/p>\n

<\/p>\n

Geli\u015fim i\u00e7in yol haritas\u0131 belirlenmeli!
\nHer \u015feyden \u00f6nce bu bebek ailesine ve anne babas\u0131na \u00e7e\u015fitli benzerlikler g\u00f6steren bir bebek. Ancak maalesef bu etiket \u00e7ok fazla tak\u0131nt\u0131 haline getiriliyor ve onun da di\u011fer bebekler gibi ihtiya\u00e7lar\u0131 oldu\u011fu ve bir birey oldu\u011fu unutulabiliyor. Maalesef zaman zaman di\u011fer bebeklerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma i\u00e7erisine girmek de \u00e7ok m\u00fcmk\u00fcn olabiliyor. Ancak burada ailelerin kendi bebeklerinin geli\u015fimlerine ve h\u0131zlar\u0131na odaklanmalar\u0131 \u00e7ok b\u00fcy\u00fck \u00f6nem kazan\u0131yor. Bu s\u00fcre\u00e7te bu bebekler ve \u00e7ocuklar geli\u015fimsel basamaklar\u0131 yakalamak i\u00e7in \u00e7ok say\u0131da \u00f6zel e\u011fitim al\u0131yor olacak. Bu da geli\u015fim i\u00e7in g\u00fczel bir yol haritas\u0131 belirlenmesine yard\u0131mc\u0131 olacak. Her \u00e7ocu\u011fun farkl\u0131 bir h\u0131z\u0131, farkl\u0131 \u00f6zellikleri ve g\u00fc\u00e7l\u00fc yanlar\u0131 oldu\u011fundan her biri farkl\u0131 \u015fekillerde \u00f6\u011freniyor olacak. Bu nedenle bu etiket \u00e7ocu\u011fun varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tan\u0131mlayan tek durum olmamal\u0131d\u0131r. Her \u00e7ocu\u011fu kendi i\u00e7erisinde \u00f6zel olarak g\u00f6rmek gereklidir. Onun geli\u015fiminin di\u011fer \u00e7ocuklara g\u00f6re daha yava\u015f olacak olmas\u0131 da ebeveynlerinin ilgi ve sevgisine daha az ihtiya\u00e7 duyaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmez.
\nBu \u00e7ocuklar\u0131n hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz erken m\u00fcdahale ile iyi bir \u00f6zel e\u011fitim s\u00fcreci ve sa\u011fl\u0131k takibinin yan\u0131 s\u0131ra ailelerinden gelecek destek ile onlara zengin ve uyar\u0131c\u0131 bir ev ortam\u0131 sunmak, t\u0131pk\u0131 her \u00e7ocu\u011fun ihtiya\u00e7 duydu\u011fu gibi onlar\u0131 ko\u015fulsuz sevebilmek geli\u015febilmeleri ve b\u00fcy\u00fcyebilmeleri i\u00e7in olmazsa olmaz durumlard\u0131r. Bir\u00e7ok ara\u015ft\u0131rma \u00f6zellikle ilk be\u015f sene i\u00e7erisinde bu \u00e7ocuklar\u0131n ev i\u00e7erisinde aileleri ile kurduklar\u0131 zengin etkile\u015fimlerin \u00f6\u011fretmen ve terapistlerine oranla \u00e7ok daha \u00f6nemli ve etkili sonu\u00e7lar do\u011furdu\u011funa i\u015faret etmektedir. Bu do\u011frultuda evde uyaranlar a\u00e7\u0131\u015f\u0131ndan zengin bir ortam olu\u015fturmak \u00e7ok \u00f6nemli. Bu bebekler di\u011fer bebeklere g\u00f6re daha sessizdirler ve daha az a\u011flarlar ama bu onlar\u0131n kendi ba\u015flar\u0131na bir odada uzun s\u00fcre rahat\u00e7a b\u0131rakabilecekleri anlam\u0131na gelmemeli. S\u0131kl\u0131kla g\u00f6z temas\u0131 kurmaya, bazen bir \u015fark\u0131yla ileti\u015fimi canl\u0131 tutmaya \u00f6zen g\u00f6sterilmelidir. Ne kadar \u00e7ok uyar\u0131mda bulunulursa bu bebeklerin geli\u015fimine o kadar katk\u0131da bulunulmu\u015f olur.
\nEbeveynler de psikolojik yard\u0131ma ihtiya\u00e7 duyabilir!
\nElbette zengin bir ev ortam\u0131 bir \u00f6nc\u00fcl olarak kabul edilebilir ancak belki de bu s\u00fcrecin en zorlay\u0131c\u0131 ve aileleri yoran taraf\u0131 medikal, sosyal, e\u011fitimsel ve davran\u0131\u015fsal bir\u00e7ok alanda bir m\u00fccadele ve destek mekanizmas\u0131 olu\u015fturman\u0131n ve bunu s\u00fcrekli k\u0131lman\u0131n gereklili\u011fi denebilir. Hem maddi hem de manevi a\u00e7\u0131dan yorucu olan bu geli\u015fim surecinde ebeveynlerin de g\u00fc\u00e7l\u00fc ve sa\u011flam durabilmeleri i\u00e7in zaman zaman psikolojik deste\u011fe ihtiya\u00e7lar\u0131 olabilir. B\u00f6yle bir ebeveyn deste\u011fi ayn\u0131 zamanda ailelerin s\u00fcre\u00e7le ilgili sorular\u0131 konusunda ayd\u0131nlanmalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olabilir.<\/p>\n

Ba\u015flang\u0131\u00e7ta hem bebeklerinin ya\u015famlar\u0131 hem de kendileri i\u00e7in m\u00fcthi\u015f bir \u00e7aresizlik hissi ya\u015fayan aileler sanki hi\u00e7bir potansiyele sahip olmayan, evin bir k\u00f6\u015fesinde neredeyse ya\u015fam\u0131yormu\u015f\u00e7as\u0131na oturarak bir \u00f6m\u00fcr ge\u00e7irecek bir bebe\u011fe sahip olduklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnebilirler. Elbette \u015fu bir ger\u00e7ek ki bu \u00e7ocuklar daha yava\u015f \u00f6\u011frenirler ve karma\u015f\u0131k muhakeme ya da yarg\u0131da bulunma durumlar\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fckler ya\u015farlar. Ancak \u00f6\u011frenme kapasiteleri vard\u0131r. Ya\u015famlar\u0131 boyunca geli\u015fmeye ve \u00f6\u011frenmeye devam ederler. Y\u00fcr\u00fcmeyi, ko\u015fmay\u0131 \u00f6\u011frenebilirler, bisiklete binebilirler ve di\u011fer bir\u00e7ok \u00e7ocu\u011fun yapt\u0131\u011f\u0131 bir\u00e7ok \u015feyi yapmay\u0131 \u00f6\u011frenebilirler. Burada \u00f6nemli olan zaman i\u00e7erisinde gerekli bilgileri edindikten sonra destek s\u00fcrecine ba\u015flamak, \u00e7ocu\u011fun kapasitesine g\u00f6re ger\u00e7ek\u00e7i planlar yapmak, beklentileri k\u0131s\u0131tlamamak ve potansiyellerini ger\u00e7ekle\u015ftirebilmeleri i\u00e7in onlara destek olmakt\u0131r.<\/p>\n

\n

<\/p>\n

\n

Down Sendromlu \u00c7ocuklarla \u0130lgili Videolar<\/h2>\n

(A\u015fa\u011f\u0131daki listeden izlemek istedi\u011finiz video dosyas\u0131na t\u0131klay\u0131n\u0131z.)<\/p>\n\n\t

\n\t\t